De baksteen.



De metselsteen of baksteen is er in verschillende formaten.
Het meest gebruikt wordt het waalformaat.



50mm.

Andere steen formaten zijn: Vechtformaat 210 - 100 - 40mm.
Rijnformaat 180 - 85 - 50mm.
Dikformaat 210 - 100 - 70mm.
Boerkens 180 - 85 - 65mm.


Onderdelen en benamingen van de steen:


 

Een steen heeft 2 lange kanten of strekken, 2 koppen en 2 platte kanten. Op een strek passen 2 halve stenen met een voeg. ( Strek - voeg : 2 ).

Gehakte stenen:


Kop:


Uit een strek kun je 2 halve stenen hakken.
Een halve steen is niet precies het zelfde als een kop.
Als je een strek precies door midden deelt krijg je 2 halve stenen van ( 210mm : 2 = 105mm ).
2 koppen + een voeg passen precies boven een strek.
Een kop = een strek - 1 voeg : 2 = 100 mm ( 210mm - 10mm : 2 = 100mm ).

Drie - klezoor:



Een drieklezoor wordt zeer veel gebruikt.
Een drieklezoor is niet hetzelfde als 3/4 steen ( 210 : 4 = 52,5 mm x 3 = 157,5 mm ).
Een drieklezoor = 3 koppen + 1 voeg : 2 ( 3 x 100 = 300, + 10 = 310, : 2 = 155 mm ).

Klezoor:



Als je een steen in vieren hakt krijg je 4 klezoren.
Een klezoor is niet het zelfde als 1/4 steen ( 210mm. : 4 = 52,5 mm ).
Een klezoor = strek - 3 voegen : 4 ( 210 mm. - 30 mm : 4 = 45 mm ).
Een klezoor mag niet in een metselverband gebruikt worden.

Andere gehakte stenen:



Geschifte steen.

Klisklezoor.

Lepe steen.

Varken.


Deze stenen worden gebruikt bij ontmoetingen of op hoeken bij rollagen.
Ze moeten zeer precies op maat gehakt worden.

Overzicht gehakte stenen:



Hier zie nog eens een overzicht van de meest gebruikte gehakte stenen.

De koppenmaat ( K ) = een kop + voeg.
De lagenmaat = een laag + voeg.
Hier komen we later nog op terug.

De koppenmaat is de lengtemaat waarmee men de lengte van een muur aangeeft ( K + v ).

De lagenmaat is gemiddelde hoogtemaat van de stenen + voeg.

Stenen op maat maken:


Stenen kun je op verschillende manieren op maat maken:

Troffel. Kaphamer. Sabel.

Met de ronde kant van de troffel kun je stenen ruwweg op maat hakken.
Met de kaphamer en sabel kun je stenen precies op maat hakken.


Klezoorbeitel. Moker. Stenen op maat hakken met klezoorbeitel en moker.

Met de klezoorbeitel en moker kun je meerder stenen precies op maat hakken.
Leg een aantal stenen op een plank langs een lat, teken ze af en hak ze door met beitel en moker.


Steenzaag.

Met een steenzaag kun je stenen snel en precies op maat maken.

Aftekengereedschap. Klezoorboy.

Met aftekengereedschap kun je afstellen op een bepaalde maat, je krast vervolgens de stenen af waarna je ze op maat maakt.
De klezoorboy is een apparaat wat je op een bepaalde lengte kunt afstellen en vervolgens de steen kunt hakken.

Soorten muren:



Klampmuur:
De stenen worden op zijn kant gezet.
Breedte = 50mm.
Voor lichte tussenmuurtjes.
Tegenwoordig van gipsblokken.
Halfsteensmuur:
De muur is een halve steen ( kop ) breed.
Breedte = 100 mm.
Voor binnenmuren.
Tegenwoordig van gipsblokken.
Steensmuur:
De muur is een hele steen ( strek ) breed.
Breedte 210 mm.
Voor muren met zware belasting zoals vloer en balkdragende muren.
Ook nog wel gebruikt voor tuinmuren.



De spouwmuur:




Omdat baksteen poreus is zijn enkele muren niet geschikt als buitenmuren, vocht zou er aan de binnenkant door heen komen.
Buitenmuren maakt men als spouwmuur.

Het buitenblad is een halfsteensmuur van baksteen.

Het binnenblad kan gemaakt zijn van kalkzandsteen, cellenbeton of andere steensoorten.
Tussen de 2 muren zit een ruimte van 110 mm. In deze ruimte wordt op het binnenblad de spouwisolatie aangebracht.
Er blijft nog 10 mm. ruimte over, waardoor de lucht kan circuleren ( ventilatie ). Onder in de buitenmuur zitten ventilatieroostertjes.

Er volgt later nog een speciale pagina over de spouwmuur.


Lijmen van kalkzandsteenblokken en gipsblokken binnenwanden.



Terug Home Volgende pagina

De fabricage van baksteen.